Krant van Blankenberge | Cursiefje
Blankenberge: 18/11/2015 Paul Dessein Corpulentie

Alarmkreet over moeder Vlaanderen: we zijn te dik. We zijn te zwaar. Woorden als dik, zwaar en vooral vet klinken op een gegeven ogenblik niet aangenaam in de oren. Dan nemen op een geheimzinnige wijze vreemde woorden hun intrek in ons taalhuis. Een van die woorden is 'corpulent' met het bijbehorende 'corpulentie', of omgekeerd. Dat klinkt ineens minder alledaags, minder banaal, minder 'plat' bijna. Sterker nog: een zin als 'Hij is niet vrij van enige vorm van corpulentie' klinkt haast als een loftuiting bij de uitreiking van een of andere literaire prijs. Woorden, ach woorden, je kunt er zoveel mee verbergen.

Maar eigenlijk 'zijn' we niet te dik, we 'worden' het. Om die eigen schuld te ontlopen, moeten we nu een andere strategie ontwerpen. We hebben daarbij behoefte aan nog een ander geleerd woord. Zo'n stadhuiswoord is 'obesitas'. Dat moderne woord wijst een ziekelijke toestand aan, en vandaar is de stap naar ziekte niet zo heel groot. Een ziekte overvalt een mens. Je kunt je een beetje wapenen tegen alles wat naar verkoudheid neigt, je kunt een beetje proberen het griepvirus te ontlopen (door bijvoorbeeld ziekelijk veel je handen te wassen, om maar wat te zeggen), maar de kans dat je het virus te snel af bent blijft alles bij mekaar vrij klein: kortom, een ziekte overkomt je, wordt je aangedaan.

Nu nog een klein stapje verder en we zijn er: wat kan ik eraan doen? Mij treft geen schuld! Leve de onschuldige mens. Ben je onschuldig, dan moet je ook geen te grote inspanning leveren, er zal wel een medicament bestaan: er bestaan zowat geen ziektes zonder bijbehorende chemische tegenaanvalsmiddelen. En als dat ook al niet helpt, dan kunnen we ons nog altijd wenden tot de chirurgen: zij zijn, zoals bekend, niet tegen te houden. Als je griep hebt, ben je grieperig en evenzo ben je obees als je obesitas hebt, want een ziekte, dat heb je!

Nu blijkt dat, nog altijd in Vlaanderen, 1 op de 7 kinderen alreeds (!) obees is, lijdt aan obesitas, en dat is slecht voor geest en leden. We moeten daar iets aan doen. Maar hoe komt het toch dat er plots op een gegeven ogenblik zoveel obeze mensen, zoveel obeze kinderen op onze aardkluit rondlopen? Misschien omdat ze te weinig rondlopen (hahaha!). Het is geen ziekte, het is geen afwijking, het is niet iets wat ze overkomt, het is niet een of ander virus dat een geniepige inval heeft ingezet op ons allemaal. Het ligt in de overgrote meerderheid van de gevallen bij onszelf en het ziekteachtige dat we aan obesitas toeschrijven is een vlucht uit de onbehagelijke wereld van de eigen verantwoordelijkheid.

We kennen al heel wat zogenaamde 'sleutelkinderen' in deze hondsdolle tijden van 'tweeverdieners'. Daar moeten we nu een nieuwe categorie aan toevoegen: onze 'koelkastkinderen'. Hebben ze een tussendoorhongertje, dan biedt de koelkast troost. Hebben ze een onverwachte aanval van dorst, ook dan weer biedt de koelkast uitkomst. Wat ze dan eten, wat ze dan drinken zal wel niet altijd een voorbeeld zijn van de gezonde voedingspiramide. Het overgewicht wat ze daarbij opdoen wordt dan maar met een woord uit de medische wereld aangeduid en zo gaat de koelkast vrijuit. Er bestaat een nog sterkere variant van de huishoudelijke koelkast: op bepaalde scholen staat doodgewoon een cola-automaat, met, zoals het woord het zegt, een goudmijn aan lekkere en gezonde dranken: mooie taak voor een school! (Naar het schijnt leren ze op de Scandinavische scholen correct eten. Dat is dan andere koek!)

Helemaal in die obesitaslijn ook vinden we allerlei woorden en letterwoorden om bepaalde gedragingen tot ziektes om te buigen. Wie te veel beweegt heeft last van hyperkinesie. Wie zich moeilijk kan concentreren lijdt aan ADHD. En dan wil ik nog beleefd zwijgen over de vele ...-syndromen. Een syndroom is de ultieme zak waar men alles kwijt in kan. Een andere erg handige zak is de spectrumzak. Maar.

Durven we nog, durven we nog onze eigen verantwoordelijkheid opnemen?
Durven we nog een heleboel ziektes als volstrekt overbodig over boord gooien?
Durven we nog een 'naverpakt' boterhammetje meenemen naar school, naar ons werk in plaats van de vele voorverpakte troep die ze ons met de edelste commerciƫle bedoelingen bijna letterlijk aan willen smeren?

PAUL (dessein)

© www.krantvanblankenberge.be