Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | April 1916
Blankenberge: 01/04/2016 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | April 1916 ★ ★ ★ ★ ★ 3 april 1916

De Stadtkommandant vraagt de Blankenbergse scholen om hun leerlingen er herhaaldelijk op attent te maken dat het ten strengste verboden is om in de loopgrachten op de Zeedijk te spelen. Niet naleving van dit verbod kon leiden tot 'de grootste moeilijkheden voor de bevolking'. Tijdens de bezetting hadden de schoolgaande kinderen veel vrije tijd aangezien de scholen door de oorlogsomstandigheden vaak voor lange tijd gesloten waren. Alhoewel de meeste kinderen die vrije tijd ravottend doorbrachten op straat, waren er toch enkelen die er niet voor terugschrokken om op gevaar van eigen leven in de loopgrachten op de Zeedijk te spelen.(1)



[Met de Paasvakantie in aantocht moesten de scholen hun leerlingen nogmaals waarschuwen dat ze niet in de loopgrachten mochten spelen. SAB, uitgaande briefwisseling van 3 april 1916.]

Diezelfde dag legt Stadtkommandant Ostermannn maximumprijzen vast voor de verkoop van 'gerookte en gekookte hammen'.(2) Tijdens de bezetting moest de militaire overheid regelmatig 'hoogstprijzen' of maximumprijzen 'vaststellen'. Zo kon voorkomen worden dat de schaarse voedingswaren aan woekerprijzen verkocht werden waardoor enkel nog de rijkere inwoners zich de broodnodige levensmiddelen konden permitteren. Handelaars die deze verordening niet naleefden, riskeerden geldstraffen van 50 tot 10.000 mark, een gevangenisstraf van 1 week tot 1 jaar of de sluiting van hun winkel voor ten minste 14 dagen met inbeslagname 'zonder schadeloosstelling' van de overblijvende waren.(3)



[Ook voor de verkoop van hammen en spek werden er 'hoogstprijzen' vastgelegd. SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen, 3 april 1916 .]

★ ★ ★ ★ ★ 8 april 1916

De bezetter geeft het bevel om de openbare verlichting vanaf 10 april 1916 tot nader bevel te 'schorsen'. Ten gevolge van de schaarste aan grondstoffen, in dit geval gas, vond de Stadtkommandant het nutteloos dat de avondlantaarns nog bleven branden.(4)



[Vooroorlogse foto van een straatlantaarn op de hoek van het Stationsplein en de Kerkstraat. Collectie Stadsarchief-De Benne, pk2973.]

★ ★ ★ ★ ★ 15 april 1916

Op bevel van de Kommandantur mag er door de lokale beenhouwers voortaan 'niet meer vleesch verkocht worden dan 150 gr. per hoofd per week'.(5)

Het Blankenbergse schepencollege verwittigt de Samenwerkende Vennootschap Providentia dat de bevolking van Blankenberge 'in 't kort (...) over 65,5 ton aardappelen zal beschikken'. De gemeente Uitkerke moest op bevel van de bezetter 34 ton aardappelen leveren, Zuienkerke 11,5 ton en de overige 20 ton was voor rekening van de gemeente Westkapelle.(6)

★ ★ ★ ★ ★ 17 april 1916

Het college van burgemeester en schepenen van Blankenberge verneemt dat het liefdadigheidsfeest dat het Hulpcomiteit Vanoute op 2 april had georganiseerd de 'globale som van fr. 580, 59 heeft opgebracht'.(7) Het reguliere verenigingsleven stond tijdens de bezetting op een laag pitje. De caritatieve verenigingen, waaronder de verschillende hulpcomiteiten, kenden daarentegen tijdens de oorlog een zeer actieve werking.

Op 17 april noteert de onderwijzer Arthur Verlynde het volgende in zijn dagboek: 'Vijf Duitse torpedobooten liggen thans in onze schuilhaven, waaruit bijna al de visschersvaartuigen verdwenen zijn'.(8) Tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben de Duitsers de Blankenbergse vissershaven niet uitgebouwd tot oorlogshaven. In tegenstelling tot de haven van Zeebrugge, was de Blankenbergse haven namelijk niet geschikt als uitvalsbasis voor de gevreesde U-boten aangezien er geen verbindingskanalen waren met het hinterland waar de U-boten hun schuilplaatsen hadden. Bijgevolg diende de Blankenbergse haven enkel als uitwijkhaven voor kleinere oorlogsschepen waaronder mijnenruimers en -zoekers, patrouilleboten, torpedoboten van de A-klasse en baggerschepen.



[Duitse patrouilleboten liggen aangemeerd in de Blankenbergse haven. Verzameling Erwin Mahieu.]

★ ★ ★ ★ ★ 20 april 1916

Het Blankenbergse schepencollege laat aan de Stadtkommandant weten dat 'de tijd gekomen is, waarop jaarlijks de kinderen en de volwassenen tegen de pokziekte geënt worden' en vraagt aan de stadskommandant om dringend 800 dosissen koepokstof te willen bezorgen.(9)

★ ★ ★ ★ ★ 21 april 1916

'Stadsuitklinker' Edward Dewilde, belast met het afficheren van de verordeningen van de bezetter, vraagt aan het college om zijn loon van 116 frank uit te betalen voor het 'uitklinken' van 58 Duitse verordeningen in de periode van 22 oktober 1915 tot en met 20 april 1916.(10) Deze verordeningen of tekstaffiches werden telkens uitgehangen op openbare plaatsen waar er veel volk aanwezig was, zoals bijvoorbeeld aan de muur van de kerk. Soms werden de verordeningen ook na de mis door de veldwachter afgeroepen.

★ ★ ★ ★ ★ 25 april 1916

Op 25 april 1916 bombardeerden 'several British warships, accompanied by destroyers and other vessels (...) Zeebrugge and the German batteries of Heyst, Blankenberge and Knokke'. Britse vliegtuigen dropten tegelijkertijd ook diverse bommen 'on German batteries'. Deze militaire actie was één van de zwaarste sinds het begin van de oorlog en 'also one of the longest duration', kopte een Britse krant op 26 april 1916.(11)

Doordat de uitgehongerde inwoners van Blankenberge zelfs de 'plantaardappelen' die die de Samenwerkende Vennootschap Providentia had aangekocht, begonnen op te eten, ziet Stadtkommandant Ostermann zich op 25 april 1916 verplicht om af te kondigen dat deze aardappelen 'zonder uitzondering geplant en niet gegeven of gevoederd' mochten worden. "Elk geval van overtreding, zal ik streng bestraffen", aldus de Stadtkommandant.(12)

★ ★ ★ ★ ★ (1)SAB, uitgaande briefwisseling van 3 april 1916
(2)SAB, Uitkerke, doos 234, verordening, 3 april 1916
(3)Idem, verordeningen, 14 maart 1916
(4)SAB, collegenotulen van 8 april 1916
(5)SAB, uitgaande briefwisseling van 15 april 1916
(6)Idem
(7)SAB, collegenotulen van 17 april 1916
(8)Uit het dagboek van Arthur Verlynde in Robert Boterberge, Blankenberge in en om de Eerste Wereldoorlog, Kring voor Heemkunde Dr. Van Damme, Blankenberge, 1986, p. 122
(9)SAB, uitgaande briefwisseling van 20 april 1916
(10)SAB, collegenotulen van 21 april 1916
(11)Spokesmen-review van 26 april 1916
(12)SAB, uitgaande briefwisseling van 25 april 1916

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be