Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | December 1916
Blankenberge: 01/12/2016 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | December 1916
3 december 1916

Die zondag trekt een merkwaardige stoet van twaalf uitgehongerde Belgische spoorwegarbeiders van Blankenberge door de straten van de badplaats. Deze onfortuinlijke arbeiders hadden geweigerd om voor de Duitsers te werken en dit zou hen zuur opbreken.

Om een voorbeeld te stellen, werden deze werkweigeraars, na 14 dagen opsluiting in de gevangenis met nauwelijks eten of drinken, op de 'meest brutale wijze' door de Duitsers in de straten van Blankenberge 'voortgedreven'. Vrouwen die deze mannen 'midden op de straat eten wilden geven, werden met de bajonet verjaagd en tot straf in de gevangenis opgesloten', aldus de toenmalige Nederlandse krant De Tijd.(1)



[Ook in de l'Echo de Paris van 11 december 1916 werd over deze 'merkwaardige stoet' uitvoerig bericht.]
★ ★ ★ ★ ★ 4 december 1916

Stadtkommandant Muller vermoedt dat de vele veediefstallen in Uitkerke 'met inzicht gedaan worden, om ontoegelaten verkoop, smokkel of verbodene slachtingen der dieren te verduiken'. Daarom laat hij afkondigen dat bij elke aangifte van diefstal van vee, maar ook van graan, stro, hooi en aardappelen, eerst nauwgezet zal nagegaan worden of de eigenaar wel degelijk de nodige voorzorgsmaatregelen heeft getroffen om die diefstal te voorkomen. Eigenaars die dit niet hadden gedaan, riskeerden een geldboete en/of gevangenisstraf.(2)



[Veediefstallen waren in de tweede helft van 1916 schering en inslag in Uitkerke. Fragment uit een verordening van 4 december 1916.]

★ ★ ★ ★ ★


[Reispaspoort afgeleverd op 5 december aan de Uitkerkse bakker en lid van het lokale Hulpkomiteit Jules Bellaert.]
5 december 1916

Op 5 december 1916 verleent de Kommandantur aan de 32-jarige Jules Bellaert een reispaspoort om op 6 december naar Brugge te reizen om er goederen voor het Hulpcomiteit aan te schaffen.

De bakker Jules Bellaert maakte deel uit van het Uitkerkse Hulpcomiteit waarin hij de functie van 'boekhouder-rekenplichtige' én 'voerman' bekleedde.(3)

In december 1916 werden er in het Pasburo reistoelatingen afgeleverd aan onder andere volgende inwoners van Uitkerke:(4)

▪ Alois Vermote - 34 jaar landbouwer
Bestemming: Sint-Kruis Brugge 'Aankoop van jonge fruitbomen voor voort te kweken op zijn pachthof'
▪ Jules Heyneman - 41 jaar Bouwkundige en secretaris van het Hulpkomiteit
Bestemming: Dudzele 'Aankoop van boomen op de openbare verkooping van 8 december 1916.
Deze bomen zijn hoogstnodig voor het vervaardigen van blokken voor de armen der gemeente'
▪ Ferdinand Pintelon - 62 jaar landbouwer
Bestemming: Zuienkerke 'Naar begraving gaan van eene schoonzuster in Zuyenkerke'
▪ Jan Vyncke - 28 jaar bloemenhandelaar
Bestemming: Varsenare 'Aankoop van Kerstboomen'
▪ Karel Huys - 69 jaar Burgemeester en landbouwer
Bestemming: Brugge 'Gemeentezaken'
▪ Marie Derudder-Lambrecht - 26 jaar huishoudster
Bestemming: Brugge 'Haar dochtertje die eene operatie moet onderstaan naar het hospitaal St. Jan begeleiden'
▪ Sabine Wentein-Blauwet - 43 jaar landbouwster
Bestemming: Koolkerke Brugge 'Oude moeder bezoeken die in stervensgevaar verkeerd (sic)'
▪ Marie Fevery - 18 jaar landbouwster
Bestemming: Zuienkerke 'Eene zuster van hare moeder oppassen die in stervensgevaar verkeert'
▪ Camiel Maenhoudt - 43 jaar arbeider
Bestemming: Zeebrugge 'Arbeiden voor Duitsche overheid'
▪ Albertine Heyneman - 18 jaar naaister
Bestemming: Brugge 'Rrekeningen vereffenen en het bijwonen van het professen van haar Broeder in het Collegie te Brugge'
▪ Urbanie Byl - 26 jaar landarbeidster
Bestemming: Damme 'Bij haren oom, die schoenmaker is, om schoenen voor hun huisgezin'
▪ Eulalie Biccler - Marmenout - 36 jaar huishoudster
Bestemming: Brugge 'Haar nichtje die een pas voor Brussel heeft vergezellen tot aan Brugge'

★ ★ ★ ★ ★ 6 december 1916

Het bestuur van de volkskeuken van Blankenberge krijgt tot deze middag 16 uur de tijd om bij de Kommandantur aangifte te doen van het aantal koperen ketels waarover deze beschikt, hoeveel deze ketels wegen en hoeveel ketels de volkskeuken 'wezenlijk noodig [heeft] met aanduiding van den inhoud van elk'. Tegelijkertijd moet het bestuur van de volkskeuken laten weten 'in welk metaal [deze] die ketels wenscht te zien vervangen?' Men kon kiezen tussen geslagen, gegoten of gegalvaniseerd ijzer.(5) Eind 1916 kampte Duitsland met een schrijnend tekort aan grondstoffen voor de oorlogsindustrie. Vooral koper en andere metalen, bestemd voor de vervaardiging van oorlogstuig, waren schaars geworden.

★ ★ ★ ★ ★
9 december 1916

De jongeman Camiel De Corte, soldaat bij het negende regiment artillerie, sneuvelt in 'Caeskerke' voor het vaderland. Camiel werd op 20 januari 1887 in Uitkerke geboren. Sinds 1911 woonde hij in de Pierstraat in Blankenberge. Camiel De Corte, die 'aardewerker' was van beroep, stierf op 29-jarige leeftijd en liet een vrouw (Florencia Vandevelde) en een zesjarige zoon (Camiel jr.) na. (6)



[Soldaat Camiel De Corte sneuvelt op 9 december 1916. Kunstpatrimonium Blankenberge, KP1778.]
13 december 1916

Luitenant en Plaatsmajoor Letz ondertekent de factuur voor de inkwartiering of 'Quartierbelegungen' van Duitse manschappen in het Hotel Pauwels – D'Hondt. Dit hotel op de zeedijk werd toen uitgebaat door Antoinette De Vos, de halfzuster van burgemeester Gustaaf D'Hondt. In de tweede week van december 1916 verbleven er in dit prestigieuze hotel een 5-tal Feldwebel, 15 onderofficieren en een 190-tal manschappen. De Feldwebel en onderofficieren waren ingekwartierd in luxueuze kamers van 1 frank per nacht. De manschappen moesten het met minder comfort stellen en sliepen met meerdere samen in gewone kamers aan 0,5 frank per overnachting. De inkwartieringskosten bedroegen 799,50 frank, een som die aan de hotelhouder uitbetaald diende te worden door de Belgische overheid.(7)



[Factuur voor de inkwartiering van troepen in het Hotel Pauwels-D'Hondt. SAB]

★ ★ ★ ★ ★ (1)De Tijd: godsdienstig-staatkundig dagblad va n 9 december 1916
(2)SAB, Uitkerke, doos 234, verordening van 4 december 1916
(3)SAB, Uitkerke, doos 232, doorgangsbewijzen van december 1916
(4)Idem
(5)SAB, Blankenberge, uitgaande briefwisseling van 6 december 1916
(6)SAB, Blankenberge, akten van de burgerlijke stand, 1916, akte 80bis en bevolkingsregisters telling 1910-190
(7)SAB, Blankenberge, 542,24, facturen inkwartiering Duits Leger WO I en WO II

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be