Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | September 1916
Blankenberge: 01/08/2016 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | September 1916 ★ ★ ★ ★ ★ 2 september 1916

In de vergadering van het schepencollege van Blankenberge wordt opgelucht gereageerd wanneer een brief van de Provinciegouverneur wordt voorgelezen waarin 'hij doet te kennen, dat er eene toelage van 20.000 frank door den Staat aan den stad is toegekend, voor het bestrijden van de kosten door den oorlog teweeggebracht'.(1)

★ ★ ★ ★ ★ 3 september 1916

Verschillende huizen in de Hanneusestraat, Gasstraat (nu Stationsstraat) en de Pierlaan (nu Raymond Brulezstraat) worden 'door eene vliegerbom of kanongranaat' zwaar beschadigd. De bom vernielde in de Hanneusestraat 3 werkmanswoningen waarbij 2 personen zware verwondingen opliepen terwijl 'eenige kinderen (...) min of meer erge kneuzingen ontvingen'.(2)

★ ★ ★ ★ ★ 8 september 1916

Het Blankenbergse Armenbestuur, de eigenaar van de 3 werkmanswoningen in de Hanneusestraat die 'door den val van bommen' op 3 september werden vernield, beslist om deze woningen onbewoonbaar te verklaren. Het Armenbestuur liet de pachters weten dat ze slechts huur dienden te betalen tot de dag van het 'ongeval'.(3)

★ ★ ★ ★ ★ 13 september 1916

Het college van burgemeester en schepenen van Blankenberge beslist om schepen en geneesheer Amatus Butaye, die zijn praktijk had in de Molenstraat nr. 25, aan te stellen als lid van de 'oogstcommissie'.(4) De oogstcomiteiten waren verantwoordelijk voor de bevoorrading van landbouwproducten aan de bevolking. In de verschillende stapelmagazijnen van het oogstcomiteit waren de boeren verplicht om een vooraf vastgestelde hoeveelheid van de oogst af te leveren alvorens deze verdeeld werd onder de behoeftigen. De oogstcomiteiten van zowel Blankenberge als Uitkerke waren doorgaans samengesteld uit de burgemeester, één of meerdere schepenen en de secretaris.

★ ★ ★ ★ ★ 14 september 1916

In de krant het Volk is die dag te lezen dat de Blankenbergenaars Louis Traens en Frans De Neve gewond geraakt zijn door 'Engelsch-Fransche vliegeraanvallen'. Louis was zwaar gewond terwijl zijn stiefbroer Frans lichte verwondingen had opgelopen aan het hoofd.(5)



[Het Volk, christen werkmansblad van 14 september 1916.]

★ ★ ★ ★ ★
15 september 1916


De Blankenbergenaar Constant Coppens, onderofficier bij het 1ste Carabiniers, overlijdt 'voor zijn Vaderland' op 15 september in het Noord-Franse Bourbourg. De jongeman was in 1894 geboren en was amper 22 jaar toen hij stierf.(6) Voor zijn vader, Medard Coppens, was dit de tweede zware klap in korte tijd. Bij het begin van de Duitse bezetting had hij namelijk ook al afscheid moeten nemen van zijn vrouw Marie De Mey die op 7 november 1914 was gestorven.


Het Blankenbergse gemeentebestuur laat aan de hoofdonderwijzers en –onderwijzeressen van de lokale gemeentescholen weten dat de 'drie dagen kermisverlof van September wegens de huidige tijdsomstandigheden zijn afgeschaft'.(7) Eveneens wordt beslist dat de intrekking van deze verlofdagen ook zal gelden voor het personeel van het gemeentesecretariaat.(8)


[Onderofficier Constant Coppens uit Blankenberge overlijdt op 15 september 1916. Kunstpatrimonium Blankenberge, KP1778.]
★ ★ ★ ★ ★ 19 september 1916

Een tekstaffiche, verspreid door het Duitse 'Kriegsministerium', legt aan de bevolking uit hoe en wanneer de uurwerken moeten teruggezet worden naar aanleiding van de omschakeling naar het winteruur. Het feit dat de bezetter regelmatig de bevolking moest dwingen om zich naar het zomer- en winteruur te schikken, bewijst dat deze 'nieuwigheid' niet enthousiast onthaald werd bij de bevolking.(9)



[Duitse verordening van 19 september 1916. SAB]

★ ★ ★ ★ ★ 23 september 1916

Waarnemende burgemeester Ponjaert stelt het Blankenbergse schepencollege voor om 500 ton kolen te bestellen 'der welke de stad de betaling verzekert op de toelage van 20.000 frank, door den staat verleend'. Evenwel merkt hij op dat deze hoeveelheid te weinig is om te voorzien in 'de behoeften voor den duur van een jaar'. Vandaar dat er 'voor den civiele bevolking nog 500 ton kolen noodig zijn, ongeminderd de hoeveelheid door de samenwerkende maatschappij Provindentia besteld', aldus waarnemend burgemeester Ponjaert.(10)

★ ★ ★ ★ ★ 24 en 25 september 1916

Luitenant en Plaatscommandant Letz herinnert de bevolking er nogmaals aan dat 'ieder verkeer van burgerpersonen, buiten de gemeentegrenzen, zonder reispas verboden is'. Eveneens waarschuwt hij dat er streng opgetreden zal worden tegen burgers die 'zonder het voorgeschreven belgisch eenzelvigheidsbewijs buiten hunne huisvesting aangetroffen worden'.(11)



[Duitse verordeningen van 24 en 25 september 1916. SAB]

★ ★ ★ ★ ★ 26 september 1916

Stadtkommandant Muller beveelt de bevolking als volgt te handelen in geval van beschietingen vanop zee of uit de lucht:(12)

'Als het alarm is bij dage moet de bevolking den korsten weg naar hune woning zoeken. De deuren moeten toegehouden worden doch niet op slot. Voorhangsel en jalousien enz, moeten neergelaten worden. Bij alarm ’s nachts is ieder aansteken van licht in de woningen verboden.'

★ ★ ★ ★ ★ 29 september 1916

De 14-jarige Uitkerkse jongen Ivo Jonckheere krijgt van de Kommandantur een paspoort dat hem toelating verleent om naar Bredene te reizen om er van 29 september tot en met 14 oktober 1916 te 'arbeiden' voor de Duitsche bezetter.(13)



[Reistoelating afgeleverd op 29 september 1916 aan de Uitkerkenaar Ivo Jonckheere. SAB]

★ ★ ★ ★ ★ (1)SAB, collegenotulen van 2 september 1916
(2)Uit het dagboek van Arthur Verlynde van 3 september 1916 in Robert Boterberge, Blankenberge in en om de Eerste Wereldoorlog, Kring voor heemkunde dokter Van Damme, Blankenberge, p. 123 en SAB, Uitgaande briefwisseling van 15 september 1916
(3)SAB, beramingsboek Armbestuur van 3 november 1911 tot en met 23 september 1925, 8 september 1916
(4)SAB, collegenotulen van 13 september 1916
(5)Het Volk: christen werkmansblad van 14 september 1916
(6)Informatie over soldaat Constant Coppens in een huldigingsboekje dat op 15 november 1918 werd uitgegeven ter herdenking van de Blankenbergse gesneuvelde militairen. Verzameling François Driessens.
(7)SAB, uitgaande briefwisseling van 15 september 1916
(8)SAB, collegenotulen van 13 september 1916
(9)SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 19 september 1916
(10)SAB, collegenotulen van 23 september 1916
(11)SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 24 en 25 september 1916
(12)Idem, verordeningen van 26 september 1916
(13)SAB, Uitkerke, doos 232, reistoelatingen, 29 september 1916

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be