Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | Augustus 1917
Blankenberge: 01/08/2017 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | Augustus 1917 ★ ★ ★ ★ ★ Augustus 1917

De Uitkerkse pastoor Leander Verplaetsen schrijft in zijn Liber Memorialis:(1)

'Niets bijzonders maar 't wordt veel gestolen – keuns, kiekens, geiten, zwijns, koeien uit de weiden – de menschen weten niet wat doen om de dieften t'ontgaan.'

★ ★ ★ ★ ★ 3 augustus 1917

Duitse mijnenzoekers met ligplaats in de haven van Blankenberge rapporteren dat ze gisteren tijdens een controlevaart voor de kust van onze badstad een Britse zeemijn onschadelijk gemaakt hebben.(2)



[Het Duitse 'Minensuchhalbflotille' uit Blankenberge rapporteert over het onschadelijk maken van een zeemijn voor de kust. Bundesarchiv Militärarchiv Freiburg.]
★ ★ ★ ★ ★ 4 augustus 1917

De in Blankenberge gestationeerde Duitse soldaat August Beyer (1ste Matrozen Regiment 8ste Compagnie) pleegt die dag om nog onbekende reden zelfmoord. Hij werd eerst op de Blankenbergse begraafplaats begraven. Na de oorlog bracht men zijn lichaam over naar de Duitse militaire begraafplaats van Vladslo waar hij een graf kreeg met nummer 1-1081.(3)

★ ★ ★ ★ ★ 6 augustus 1917

Om de uitwisseling van informatie door de burgerbevolking, in hoofdzaak militaire inlichtingen, tot een minimum te beperken - zeker nu de geallieerden sinds juli 1917 dreigden met een amfibische landing op de Belgische kust, de zogenaamde Operatie Hush gevolgd door de Duitse tegenreactie Strandfest - laat Leutnant und Platzmajor Letz afkondigen dat hij alle 'briefduivengereedschap' in beslag zal nemen.(4) Om dezelfde reden eiste de bezetter op 23 augustus ook alle 'bij den gebruiker en in den handel bevindende schrijfmachienen' op.(5)



[Begin augustus 1917 werd alle ‘briefduivengereedschap’ opgeëist. De duiven zelf bleven van een inbeslagname gespaard aangezien deze wellicht al door de hongerige bevolking waren opgegeten. SAB.]
★ ★ ★ ★ ★ 7 augustus 1917

Een lijst van alle 'tot landbouwdoeleinden niet noodzakelijke 3-en 4-wielige lastwagens' moet ten laatste tegen morgenmiddag 8 augustus afgegeven worden in het pasbureel van de Kommandantur. In Uitkerke deed men aangifte van 9 driewielige en 9 vierwielige wagens.(6)

★ ★ ★ ★ ★ 8 augustus 1917

De Stadtkommandant vordert 15 Uitkerkse inwoners op voor de 'Getreide Ernte' of graanoogst. Na het binnenhalen van de oogst werden ze 'eene verdere week van den noodstandsarbeid bevrijd', maar maandag 3 september moesten ze opnieuw 'op hunne arbeidsplaatsen (...) verschijnen' zoniet zou 'het achterblijven' bestraft worden met 'wegvoering naar eene dwangarbeiders afdeling'! (7)



[De bezetter vorderde 15 Uitkerkse mannen op om de graanoogst binnen te halen. SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 8 augustus 1917.]
★ ★ ★ ★ ★ 9 augustus 1917

Bevreesd voor de herovering van de Vlaamse kust door de geallieerden, overwoog de bezetter om de badplaats te ontruimen. Stadtkommandant Muller laat afkondigen dat alle archiefdocumenten zoals 'staten, registers en andere akten der statenbeambten (...) bij eene gebeurlijke ruiming der gemeente' naar de voorzitter van het burgerlijke bestuur in Brugge moesten overgebracht worden. (8)

★ ★ ★ ★ ★ 10 augustus 1917

De bezetter richt in de Vissersstraat nr. 65 een militaire fietsenstalling in. De sleutel van deze 'Fahrrad Aufbewahrungsraum' kon afgehaald worden in het Marineheim op de Zeedijk.(9) Tijdens de Eerste Wereldoorlog waren er regelmatig 'Radfahrtruppen' of Duitse mobiele fietseenheden in Blankenberge gestationeerd.



['Radfahrtruppen' op het strand van Blankenberge in augustus 1917. Bundesarchiv Militärarchiv Koblenz, Bild 183-S30787]
★ ★ ★ ★ ★ 16 augustus 1917

De ouders van een aantal Blankenbergse meisjes 'qui ont refusé d'accepter le travail qui leur avait été imposé' worden door de Duitse bezetter tijdelijk uitgesloten van de bedeling van kolen.(10)

★ ★ ★ ★ ★ 17 augustus 1917

Het gemeentebestuur stelt de Blankenbergse werkmannen Jonas Ketels en Pieter Preem aan om de schepen die de Duitsers in mei in de havengeul tot zinken hadden gebracht, te lichten en af te breken. De prijs per geborgen sloep bedroeg 248 frank.(11)

★ ★ ★ ★ ★ 19 augustus 1917

Platzmajor Letz laat op het strand een bord van 2m x 1m plaatsen om de troepen te waarschuwen dat het buiten de vastgelegde uren levensgevaarlijk is om een zeebad te nemen. Twee dagen later, op 21 augustus, plaatste men al een nieuw bord waarop te lezen stond dat het voortaan volledig verboden was om buiten de vastgelegde uren te gaan zwemmen in zee.(12)

★ ★ ★ ★ ★ 20 augustus 1917

In een technisch rapport over de bouwwerkzaamheden aan batterij Kaiserin lezen we dat men die dag begonnen was met de 'Neubau des rechten Hauptmunitonsraumes in beton'. Een week later, op 27 augustus, was de fundering voor deze bunker uitgegraven en kon de 'Fundamentbau' starten. Tegelijkertijd werd de schuilplaats of 'Unterstand' naast deze munitiebunker voorzien van dakbedekking.(13)



[Naoorlogs plannetje van batterij Kaiserin. De batterij werd links en rechts geflankeerd door een munitiebunker. De bouw van de rechter munitiebunker begon in augustus 1917. KLM, Moskouarchief, zonder nummer.]
★ ★ ★ ★ ★ 23 augustus 1917

Marie-Elisabeth Notebaert noteert in haar dagboek dat ze die dag 12 vliegtuigen boven Blankenberge had gezien. Eveneens had ze verschillende bommen horen vallen.(14)

★ ★ ★ ★ ★ 29 augustus 1917

Op bevel van de bezetter wordt het kolenrantsoen voor de burgerbevolking teruggeschroefd tot hoogstens 10 kg 'per kop en maand' met een maximum van 50 kg per gezin. De bezitters van een 'gaskookinrichting', de huisgezinnen dus die niet afhankelijk waren van kolen om hun eten te bereiden, moesten het met nog minder kolen stellen. Het Uitkerkse gemeentesecretariaat kreeg de opdracht om een lijst samen te stellen van alle bezitters van gasfornuizen.(15)



[Lijst met Uitkerkse gezinnen die in 1917 over een ‘gaskookinrichting’ beschikten. SAB.]
★ ★ ★ ★ ★ (1) Uit het Liber Memorialis van Leander Verplaetsen van augustus 1917 in Robert Boterberge, Blankenberge in en om de Eerste Wereldoorlog, Kring voor heemkunde dokter Van Damme, Blankenberge, p. 163
(2) Bundesarchiv Militärarchiv Freiburg, RM120-49
(3) Informatie afkomstig van de heer Johan Ryheul
(4) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 6 augustus 1917
(5) Idem, verordeningen van 23 augustus 1917
(6) Idem, verordeningen van 7 augustus 1917
(7) Idem, verordeningen van 22 augustus 1917
(8) Idem, verordeningen van 9 augustus 1917
(9) SAB, 542, Register voor de Scheinen van den Opvorderingsdienst 1917, 2de register, p. 91
(10) SAB, uitgaande briefwisseling van 16 augustus 1917
(11) Idem, 17 augustus 1917
(12) SAB, 542, Register voor de Scheinen van den Opvorderingsdienst 1917, 2de register, p. 101 en 103
(13) Bundesarchiv Militärarchiv Freiburg, RM 120/v 290, Stand der Arbeiten in den Batterien des Artelleriekommmandeurs Ost. Vom 1 juli 1917 bis 31 /12/1917
(14) Dagboek van Elisabeth Notebaert, 11 mei 1917 – 13 juli 1919, Verzameling Demeyer – De Nys
(15) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 29 augustus 1917

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be