Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | November 1917
Blankenberge: 01/11/2017 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | November 1917 ★ ★ ★ ★ ★ 1 november 1917

Die donderdagavond wordt ten voordele van de Blankenbergse armen en behoeftigen door het Hulpkomiteit Vanoute 'eene cinemavertooning' ingericht in het Winterpaleis (Zillertal) in de Langestraat.(1)

★ ★ ★ ★ ★ 6 november 1917

De lokale brouwerijen zijn verplicht om al hun bier- en lambiekvaten bij de bezetter in te leveren. Van de Uitkerkse brouwer Jules Maenhoudt neemt de Stadtkommandant 80 biervaten van 160 liter, 20 van 80 liter en 9 biertonnen van 40 liter in beslag.(2)

★ ★ ★ ★ ★ 9 november 1917

Jerome Bullynck, de bureeloverste van het gemeentesecretariaat van Blankenberge, krijgt te horen dat zijn personeelsleden 'te rekenen van maandag 12 dezer, in de zittingszaal moeten arbeiden, ten einde eene besparing te doen van kolen en brandstoffen, daar de toegestane hoeveelheid kolen gansch ontoereikend is, om zooals voorheen, al de lokalen te verwarmen'.(3)


De Blankenbergse boeren August Pieters, Jacob De Decker en Camiel Vanaudenaerde worden op de vingers getikt omdat ze het 'door de duitsche overheid opgelegd getal liters melk', namelijk 8 liter per koe, niet geleverd hadden. Wanneer dit nog eens gebeurde, zouden ze 'streng' bestraft worden. (4)

★ ★ ★ ★ ★ 12 november 1917

De Stadtkommandant, die op 3 november 1917 nagenoeg alle voorwerpen in metaal had opgevorderd, biedt nu aan de Uitkerkenaars en Blankenbergenaars de kans om hun metalen 'kunstvoorwerpen' (kandelaars, bustes, sierornamenten, lusters, ...) terug te vragen. Een door de Duitsers aangestelde 'kunstsachverständige' moest bepalen welke opgevorderde objecten een artistieke waarde hadden en alsnog mochten teruggegeven worden en welke voor de hoogovens bestemd waren.(5)

In het totaal hadden de Blankenbergenaars bij deze inzamelactie 58 kilo rood koper, 1218 kilo geel koper, 97 kilo brons en 3,5 kilo tin afgeleverd.(6)


Op de 'koer van het stadhuis' van Blankenberge wordt op 12 november 1917 'takhout' verzameld 'dat moet dienen voor het maken van kloefen voor de bevolking'.(7) De 'kloefkapperij', een afzonderlijke afdeling van het Hulp- en Voedingskomiteit, stond tijdens de bezetting in voor de productie en bedeling van 'kloefen' of klompen.



[Enkele leden van de Uitkerkse kloefkapperij, die gelegen was op de hoek van de Kerkstraat en de Cottages, poseren voor de foto. Verzameling Stadsarchief-De Benne, inventarisnummer 42023]
★ ★ ★ ★ ★ 15 november 1917

Het gemeentebestuur van Uitkerke wordt verplicht om 'alle in het gemeentegebied voorhandene brandnetels' te doen verzamelen en af te leveren in het 'Proviantamt' van Heist. Per 100 kilo gedroogde brandnetelstengels betaalde de bezetter een vergoeding van 28 Mark. Brandnetelvezels werden voornamelijk gebruikt voor de productie van verbandgaas dat naarmate de oorlog vorderde steeds schaarser werd.(8)



[Een bevel tot opvordering van brandnetels van 15 november 1917. SAB]
★ ★ ★ ★ ★ 17 november 1917

Het Uitkerkse gemeentebestuur krijgt het bevel om zo snel mogelijk '2 kookketels van 150 liter inhoud, 50 strooizakken, strooi voor 150 man en 1 keukenheerd' af te leveren in de Officierskeuken in de Cottages.(9)

★ ★ ★ ★ ★ 19 november 1917

De Nederlandse krant De Telegraaf bericht dat 'ongeveer 50 vrouwen van Blankenberghe nu verplicht zijn op den havenmuur van Zeebrugge te arbeiden' waar ze 'allerhande materiaal voor den onderkomens' moesten aanvoeren.(10)

★ ★ ★ ★ ★ 20 november 1917

De Haagsche courant meldt dat 3 Belgen erin geslaagd waren om, profiterend van de mist op zee, met een roeibootje vanuit Blankenberge naar Nederland te vluchten.(11)



[Fragment uit de Haagsche courant van 20 november 1917]

Het Belgisch Dagblad van 20 november 1917 schrijft dat de inwoners van Blankenberge, net als deze van 'Heyst', verplicht waren om op hun deur een briefje te hangen met vermelding van het aantal militairen dat er kon ingekwartierd worden.(12)

★ ★ ★ ★ ★ 21 november 1917

Met het oog op de inkwartiering van Duitse manschappen beveelt de Stadtkommandant om het huis in de Brugsesteenweg 109 in Uitkerke onmiddellijk in een bewoonbare staat te laten brengen. Het Uitkerkse gemeentebestuur kreeg amper 2 dagen om die klus te klaren!(13)



[Het huis in de Brugsesteenweg 109 moest in ijltempo bewoonbaar gemaakt worden. SAB]
★ ★ ★ ★ ★ 26 november 1917

Ook die dag werd naarstig verder gebouwd aan de batterijen Kaiserin en Mittel ten oosten van Blankenberge. Zo werden onder meer de machinegeweerstanden (M.G.) uitgebreid. In het verslag van 26 november 1917 van de bouwwerkzaamheden aan deze verdedigingsstellingen lezen we het volgende:(14)
- Kaiserin: 'Bau des linken Munitionsraumes fortgesetzt. Ausbau von M.G. und Infanteriestellungen'
- Mittel: 'Arbeiten am fertigbetonierten Munitionsraum. Ausbau von M.G. Ständen. Abmontieren des I. Geschützes'



[Schouwing van de manschappen aan de achterzijde van de batterijen Kaiserin en Mittel in de Fonteintjes. Datum onbekend. Archiv Wehrtechnische Studiensammlung Koblenz, Album Rausenberger, z.n.]
★ ★ ★ ★ ★ 29 november 1917

De inwoners van Uitkerke moeten alle 'vollewielbanden' en luchtbanden 'van gelijk welk systeem, in gemonteerden of ongemonteerden toestand' inleveren bij de Kommandantur. De banden van 'in gebruik zijnde kinder- en ziekenwagens' werden gelukkig van opvordering vrijgesteld. De rubberbanden van speelgoedtrapauto's, waaronder bv. 'kindersportwagens', moesten echter wel ingeleverd worden. (15)

★ ★ ★ ★ ★ 30 november 1917

De bezetter beslist om het gasverbruik drastisch aan banden te leggen. Het schaarse gas mocht enkel nog gebruikt worden voor verlichting en 'keukendoeleinden'. Verlichting binnenshuis was beperkt tot maximum 1 gaslamp per kamer. Gasverbruik voor (centrale) verwarming, 'badovens' en strijktoestellen was ten strengste verboden.(16)

★ ★ ★ ★ ★ (1) SAB, collegenotulen van 29 oktober 1917
(2) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 6 november 1917
(3) SAB, uitgaande briefwisseling van 9 november 1917
(4) Idem
(5) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 12 november 1917
(6) SAB, collegenotulen van 9 november 1917
(7) SAB, uitgaande briefwisseling van 12 november 1917
(8) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 15 november 1917
(9) Idem, kwartieropvorderingen voor de bezettende troepen, nr. 42
(10) De Telegraaf van 19 november 1917
(11) Haagsche courant van 20 november 1917
(12) Het Belgisch dagblad van 20 november 1917
(13) SAB, Uitkerke, doos 234, kwartieropvorderingen voor de bezettende troepen, nr. 47
(14) Bundesarchiv Militärarchiv Freiburg, RM 120/v 290, Stand der Arbeiten in den Batterien des Artelleriekommmandeurs Ost. Vom 01/07/1917 bis 31/12/1917
(15) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 29 november 1917
(16) Idem, verordeningen van 30 november 1917

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be