Krant van Blankenberge | Oorlogskroniek | Oktober 1917
Blankenberge: 01/10/2017 - Auteur: Pieter Deschoolmeester Oorlogskroniek | Oktober 1917 ★ ★ ★ ★ ★ 1 oktober 1917

Op batterij Mittel, gelegen in de duinen ten oosten van Blankenberge, wordt aan de manschappen het bevel gegeven om de 'Fronthindernisse' of versperringen aan de zeezijde van deze batterij te versterken. Een week later zou ook de prikkeldraadversperring aan de voorzijde van deze verdedigingsstelling grondig nagezien en verstevigd worden.(1)



[Doorsnedeplan van één van de bunkers van batterij Mittel. Deze bunker lag vlak naast de meest westelijke geschutsbedding van deze batterij. De binnenruimte was 3,40 m x 4,75m groot met een hoogte van 2,10m. Het plafond was 1,90m dik. KLM, Moskouarchief, zonder nummer.]


[Plan van één van de geschutsbeddingen van batterij Mittel. Op elk platform met een diameter van 2 meter stond een kanon met een loopdiameter van 10,5 cm. De kanonnen, die telkens opgesteld waren op 35 meter van elkaar, waren beschermd door een borstwering aan de zeezijde. KLM, Moskouarchief, zonder nummer.]
★ ★ ★ ★ ★ 3 oktober 1917

Deze morgen leveren de Uitkerkse landbouwers aardappelen aan de gemeente Blankenberge. Enkele Blankenbergse gemeentearbeiders zijn opgevorderd om het oogstcomiteit behulpzaam te zijn 'bij het ontvangen van de aardappellevering'. De aardappelen moesten gestockeerd worden in de kelders van het casinogebouw die te bereiken waren via de ingang aan de achterzijde.(2)

★ ★ ★ ★ ★ 5 oktober 1917

Het Gemeentekrediet laat aan het Blankenbergse gemeentebestuur weten dat deze 'bereid is eene leening van 40.000 frank aan de stad toe te staan, voor het aanschaffen van eene kolenreserve voor den komenden winter'.(3)

★ ★ ★ ★ ★ 6 oktober 1917

De 29-jarige Uitkerkse dienstmeid Pauline Cardoen uit de Kerkstraat nr. 5 krijgt een reistoelating om naar Brugge te gaan om er 'hoogstnoodige keersen voor de geestelijke diensten' aan te kopen.(4)

★ ★ ★ ★ ★ 7 oktober 1917

De leden van het 'Hulpkomiteit' voor de bedeling van 'afgeroomde' melk aan de bevolking poseren op 7 oktober 1917 voor de foto.(5) Door de schaarste was melk toen enkel nog verkrijgbaar op doktersvoorschrift.



[Eén van de vele afdelingen van het Blankenbergse Hulp- en voedingscomiteit. SAB.]
★ ★ ★ ★ ★ 10 oktober 1917

De Uitkerkse gemeenteraad beslist om 'eene leening aan te gaan met bijzonderen' voor een bedrag van 25.000 frank om de inkwartieringskosten te dekken Daarnaast wordt nog een tweede lening van 30.000 frank aangegaan met het Gemeentekrediet om de lonen van het gemeentepersoneel, de toelage aan het Armenbestuur en de 'voeding onzer medeburgers' te kunnen bekostigen.(6)

★ ★ ★ ★ ★ 19 oktober 1917

De Blankenbergenaar Adolf Falleyn uit de Langestraat krijgt toestemming van het schepencollege om volgende maand in het casinogebouw een toneelfeest in te richten 'ten voordeele van de behoeftige schoolkinderen van de stad'.(7)

★ ★ ★ ★ ★ 20 oktober 1917

Om het 'verbruik der brandstoffen' zo veel mogelijk te beperken, beslist de bezetter om de Uitkerkse wasserijen van de heren Ramaut, Decorte en Dupon te laten sluiten.(8)



[In de strenge winter van 1917 was het noodzakelijk om spaarzaam om te gaan met brandstoffen. Grote verbruikers, waaronder wasserijen, werden verplicht hun bedrijvigheid te staken. SAB.]
★ ★ ★ ★ ★ 21 oktober 1917

Burgemeester Charles Huys laat afkondigen dat alle Uitkerkse huisgezinnen de mogelijkheid hebben om morgen, 22 oktober 1917, een rantsoen kolen van 50 kilo aan te kopen in het gasgesticht van Blankenberge.(9)



[De afkondiging van een grootschalige kolenverkoop voor de Uitkerkse gezinnen. SAB.]

Elisabeth Notebaert noteert in haar dagboek dat ze die dag 16 'aéroplanes' boven Blankenberge had zien rondcirkelen.(10)

★ ★ ★ ★ ★ 24 oktober 1917

De Stadtkommandant laat weten dat hij binnenkort - hetzij wel 'enkel bij gunstig weder' - schoolkinderen van 13 jaar of ouder zal opvorderen 'voor het wegruimen van zand op den Zeedijk'.(11)

★ ★ ★ ★ ★ 26 oktober 1917

Pastoor Leander Verplaetsen van de Uitkerkse Sint-Amanduskerk meldt in het Liber Memorialis dat 'onze drie groote schoone klokken die hier lange in den ingang der kerke gestaan hebben' uiteindelijk door de Duitsers zijn meegenomen. Het ging over de in 1885 in Leuven vervaardigde klokken Sint-Amand, Sint-Johannes Baptista én Sint-Joseph van respectievelijk 1335, 914 en 618 kg.(12) Zodoende hadden de Duitsers er opnieuw bijna 3 ton brons bij om in de hoogovens om te smelten tot oorlogsmateriaal! De bezetter had de Blankenbergse kerkklokken twee dagen eerder al in beslag genomen.(13)

★ ★ ★ ★ ★ 29 oktober 1917

De gemeente Blankenberge wordt verplicht om de kosten te betalen voor de levering van 3.981 m2 hout 'voor het maken van bedden ten behoeve van de troepen'.(14)

★ ★ ★ ★ ★ 31 oktober 1917

Een geallieerd vliegtuig slaagt erin om observatiefoto's te nemen van batterij Hessen in aanbouw.(15) Deze batterij, gelegen langs de Lissewegestraat en de Bosstraat, nabij de hoeve Donkerklok van de Uitkerkse oorlogsburgemeester Charles Huys, bestond uit 4 stukken spoorweggeschut met een loopdiameter van 28 cm. De reikwijdte van elke van deze kanonnen was 27,5 km. De stukken werden via een aftakking van de spoorlijn Blankenberge – Brugge naar hun beddingen gereden.



[Detail uit een observatiefoto van batterij Hessen van 31 oktober 1917. Er is duidelijk te zien dat er op dat moment nog maar één van de vier geschutsbeddingen was aangelegd. KLM, Inv. Nr. : 7670-Uitkerke.]

Op bevel van de Stadtkommandant is mejuffer (Olivia) Baelde, hoofdonderwijzeres van de Blankenbergse lagere meisjesgemeenteschool, verplicht om de 'schoolklas, in het hotel du Buffet alhier ingericht, onmiddellijk te ontruimen'. Tegelijkertijd moest ze zo snel mogelijk 'onderzoeken in welk gebouw deze klas zou kunnen overgebracht worden'.(16) Het Hotel du Buffet dat op de hoek lag van het Stationsplein en de De Smet de Naeyerlaan, werd uitgebaat door de heer Charles Pauwels.

★ ★ ★ ★ ★ (1) Bundesarchiv Militärarchiv Freiburg, RM 120/v 290, Stand der Arbeiten in den Batterien des Artelleriekommmandeurs Ost. Vom 1 juli 1917 bis 31 /12/1917
(2) SAB, uitgaande briefwisseling van 1 en 2 oktober 1917
(3) SAB, collegenotulen van 5 oktober 1917
(4) SAB, Uitkerke, doos 232, doorgangsbewijzen van oktober 1917
(5) Verzameling Stadsarchief-De Benne, inventarisnummer 60388
(6) SAB, Uitkerke, gemeenteraadsnotulen van 10 oktober 1917
(7) SAB, uitgaande briefwisseling van 19 oktober 1917
(8) SAB, Uitkerke, doos 234, verordeningen van 20 oktober 1917
(9) Idem, verordeningen van 21 oktober 1917
(10) Dagboek van Elisabeth Notebaert, 11 mei 1917 – 13 juli 1919, Verzameling Demeyer – De Nys
(11) SAB, collegenotulen van 29 oktober 1917
(12) Uit de memoires van Arthur Verlynde van oktober 1917 in Robert Boterberge, Blankenberge in en om de Eerste Wereldoorlog, Kring voor heemkunde dokter Van Damme, Blankenberge, p. 125
(13) Uit het Liber Memorialis van Leander Verplaetsen van oktober 1917 in Robert Boterberge, Blankenberge in en om de Eerste Wereldoorlog, Kring voor heemkunde dokter Van Damme, Blankenberge, p. 165
(14) SAB, collegenotulen van 29 oktober 1917
(15) KLM, Inv. Nr. : 7670-Uitkerke
(16) SAB, uitgaande briefwisseling van 31 oktober 1917

Voor meer info of vragen rond de 'Oorlogskroniek' kunt u contact opnemen met de stadsarchivaris Pieter Deschoolmeester via e-mail archief@blankenberge.be of op het telefoonnummer ☎ +32 (0)50 63 64 25.
Neem ook een kijkje op: www.blankenberge.be/degrooteoorlog

© www.krantvanblankenberge.be