Krant van Blankenberge | In de Kijker
Blankenberge 07/03/2014 Albert Saverys en het Casino van Blankenberge Ter gelegenheid van 50 jaar overlijden van Albert Saverys organiseert het Museum van Deinze en de Leiestreek van 1 maart tot 15 juni 2014, een grote tentoonstelling gewijd aan deze kunstenaar. Hier in Blankenberge kennen we de naam Saverys van de imposante panelen met het schilderij de 'Zeeslag van Sluis' die de grote zaal van het Casino decoreren.

Samen met de tentoonstelling 'Saverys', die voor het eerst in 30 jaar opnieuw tal van schilderijen, aquarellen maar ook meubels bijeengebracht, verscheen er tevens een nieuwe, uitvoerig geïllustreerde monografie door de heer Peter J.H. Pauwels, commissaris van de tentoonstelling.

Wij van de Krant van Blankenberge die uitgenodigd waren op de officiële opening van de tentoonstelling hadden een gesprek met de heer Peter J.H. Pauwels over de link die de kunstenaar Albert Saverys had met de stad Blankenberge. De zeer aimabele heer Pauwels ging graag in op onze vraag om daarover een stukje te schrijven voor ons lezerspubliek.

Albert Saverys en het Casino van Blankenberge Auteur: Peter J.H. Pauwels

Ondanks de economische crisis die vanaf eind 1930 ook in België toeslaat worden in Blankenberge in die jaren voor de oorlog nog enkele prestigieuze projecten gerealiseerd: een nieuwe pier, een nieuw casino en uiteindelijk, na veel gepalaver een nieuw treinstation.

Het eclectische casino, dat niet meer aangepast leek aan de nieuwe tijd wordt gesloopt om plaats te maken voor een radicaal modernistisch gebouw, ontworpen door de Antwerpse architect Leon Stynen, bijgestaan door de Blankenbergse architecten Van Sluys en Speybrouck. Het nieuwe gebouw, op dat ogenblik verre van voltooid, wordt reeds in de zomer van 1932 ingehuldigd met een groot feest. Voor de interieurdecoratie is beroep gedaan op de Kunstwerkstede De Coene te Kortrijk. Jozef De Coene geeft zijn vriend de schilder Albert Saverys de opdracht een aantal panelen te schilderen voor de privésalons van het nieuwe Casino.

Zeeslag van Sluis

Albert Saverys (1886-1964), die in april van dit jaar juist vijftig jaar geleden overleed, is vooral bekend geworden om zijn Leielandschappen, een rivier die hem decennia lang bleef fascineren en inspireren, maar ook door tal van stillevens met bloemen, wild en vissen. Veel minder geweten is dat de kunstenaar tal van decoratieopdrachten heeft uitgevoerd, vooral in samenwerking met de Kortrijkse Kunstwerkstede. De Kunstwerkstede specialiseerde zich behalve in meubilair ook in de totaaldecoratie van villa's, kantoren, restaurants en hotels. Saverys, die van in het begin van de jaren twintig artistiek adviseur bij het bedrijf is ontwerpt voor De Coene niet alleen tapijten, stoffen en glasramen, maar voornamelijk grote gelakte panelen. Dit gaat van kleinere stukken als bladen voor salontafels en deuren voor kasten, over schuifdeuren en grote paravents tot hele decoratieve wanden voor hotellounges en casino's.

In de hoofdstad worden zijn panelen voor hotel Atlanta en voor interieurs in de Residence Palace in de pers opgemerkt, net als een groot paneel in het sanatorium van Tombeek ontworpen door zijn vriend Brunfaut. In 1935 decoreert hij ook het de Coenepaviljoen op de Wereldtentoonstelling in Brussel. Voor het casino van Blankenberge kiest Saverys als thema één van de grote historische gebeurtenissen van de stad: de Zeeslag van Sluis. Die slag was het eerste grote treffen in de Honderdjarige Oorlog (1337-1453).

Jacob van Artevelde was er in 1338 in geslaagd om de neutraliteit van Vlaanderen in de strijd tussen Frankrijk en Engeland te garanderen. Twee jaar later diende hij evenwel de Engelse kaart te spelen, omdat de wolexport naar de Nederlanden was stopgezet en de economie versmachtte. Edward III van Engeland werd in juni 1340 in Vlaanderen verwacht. De Franse koning besloot de Engelse vloot te onderscheppen en zo mogelijk de Engelse vorst gevangen te nemen. Hij stuurde een grote vloot naar het Zwin. Het plan lekte evenwel uit en de Edward III voer met 250 schepen het kanaal over. Volgens de traditie werden drie ridders aan wal gezet om de Franse vloot vanaf de duinen van Blankenberge te bespieden. Op 24 juni vond de slag plaats. Die dag sneuvelden een 25.000 man, voornamelijk Fransen. 170 van hun schepen vergingen, slechts een twintigtal kon ontkomen.

Het thema was geliefd in Blankenberge want reeds in de speelzaal van het oude casino had een Zeeslag van Sluis van François Musin gehangen. Men was trots op dit werk, gezien uit verslagen van 1895 bleek dat men het betreurde dat het enkel door de elite van de cercle privé, die toegang had tot de speelzaal, kon bewonderd worden.

De drie panelen zoals ze anno 2014 te zien zijn in de
Saveryszaal van het Cultureel Centrum Casino Blankenberge
Albert Saverys - Zeeslag van Sluis


Op het middenpaneel schilderde Saverys de duinenrij, aan de voet van de 'blanke berg' van waaruit de ridders de Franse vloot hadden aanschouwd, met aan de voet het oude Blankenberge. De vermelding Blankeberge, opvallend zonder 'n', is een verwijzing daarnaar en dus niet zoals vaak beweerd wordt een onoplettendheid van de schilder. In het linkerpaneel wordt het nauw van Calais afgebeeld, met de zuid en westkust van Engeland, vanwaar de Engelse vorst scheep ging, met de Franse noordkust en het graafschap Boulogne. Het rechterpaneel stelt de kust van West-Vlaanderen voor met daarboven de Scheldemonding en de eilanden van Zeeuws-Vlaanderen. Verspreid over de panelen liggen tal van grote schepen waaronder enkele met de leliestandaard, het symbool van het Franse vorstenhuis Valois en de vlag met lelies en leeuwen van de Engelsen.

'Het is buiten twijfel de grote club-zaal die ieders aandacht trekt' meldt De Landwacht op 23 juli 1932. 'Kenners beweren dat het de prachtigste zaal is in Europa. Daar treffen wij de heerlijke tafereelen aan, naar de oude oorkonden van Vlaanderens grootheid in vroegere eeuwen. Deze zijn van den gekenden Vlaamschen kunstschilder Albert Saverys'.

Samen met de tentoonstelling verscheen er een nieuwe, uitvoerig geïllustreerde monografie door de heer Peter J.H. Pauwels. Het lijvig boek, uitgebracht door uitgeverij 'Borgerhoff & Lamberigts' brengt net zoals de tentoonstelling aan de hand zelden geziene foto's en documenten de bijna vergeten wereld van Albert Saverys terug tot leven. Je kan het boek bestellen via de website www.saverys2014.be

De stad Blankenberge heeft plannen om in 2016 een grote tentoonstelling te organiseren rond de figuur Albert Saverys, ze zal daarvoor samenwerken met de heer Peter J.H. Pauwels, auteur van het boek en tevens commissaris van de tentoonstelling rond Saverys in het Museum van Deinze en de Leiestreek.

© www.krantvanblankenberge.be